Gần mười lăm năm theo nghề Yoga, tôi đã đi qua rất nhiều phòng tập, đứng lớp ở nhiều khoá đào tạo và may mắn được làm việc, dìu dắt hàng trăm huấn luyện viên Yoga (HLV Yoga) trên khắp cả nước. Trong hành trình đó, tôi luôn dành một sự trân trọng đặc biệt cho thế hệ 7x, 8x — những người đã gieo những hạt giống đầu tiên cho phong trào Yoga Việt Nam. Họ có chuyên môn vững, có chiều sâu trải nghiệm và một tinh thần yêu nghề mà lớp sau rất cần học hỏi.
Nhưng càng đi, tôi càng nhận ra một nghịch lý cứ lặp lại: nhiều người càng giỏi, càng thâm niên thì lại càng dễ bị lu mờ giữa thời đại số. Không phải vì họ kém đi. Mà vì sân chơi đã đổi luật, trong khi cách chúng ta làm nghề vẫn giữ nguyên những thói quen của mười năm trước.
Trước khi đi vào câu chuyện, tôi muốn làm rõ một khái niệm hay bị hiểu nhầm: thương hiệu cá nhân (personal branding — cách bạn được nhận diện và ghi nhớ). Nó không phải sự nổi tiếng hào nhoáng, cũng không phải khoe mẽ. Nói đơn giản, thương hiệu cá nhân là hình ảnh và mức độ tin cậy của bạn trong mắt cộng đồng — là điều người ta nghĩ tới đầu tiên khi nhắc đến tên bạn. Một người thầy giỏi mà ít ai biết tới thì cũng giống như một quán ăn rất ngon nằm sâu trong con hẻm: ngon thật đấy, nhưng người đang cần lại không tìm ra đường vào.
Dưới đây là 7 tư duy mà tôi quan sát thấy ở thế hệ trẻ — không phải để so sánh hơn thua, mà để chúng ta, những người đi trước, soi lại và nâng cấp chính mình. Nếu bạn chưa biết tôi là ai, có thể đọc qua đôi dòng về hành trình làm nghề của tôi để hiểu vì sao tôi trăn trở với câu chuyện này.
1. Không để cái tôi chặn đường: dám sai nhanh để giỏi nhanh
Các bạn trẻ bước vào nghề khi trong tay chưa có nhiều thành tích. Nghe thì là điểm yếu, nhưng hoá ra lại là một lợi thế lớn: vì chưa có gì để giữ, nên họ cởi mở, dễ học và không sợ sai. Họ sẵn sàng giơ tay hỏi, sẵn sàng thừa nhận “em chưa biết”, sẵn sàng thử một cách làm mới rồi điều chỉnh. Họ ngầm hiểu một điều rất đúng: ai dám sai nhanh thì người đó giỏi nhanh.
Hãy hình dung cái tôi giống như một chiếc ly đã đầy nước. Ly càng đầy thì càng khó rót thêm bất cứ điều gì vào. Nhiều anh chị đi trước, sau hàng chục năm đứng lớp, vô tình để chiếc ly của mình đầy lên: ngại hỏi, ngại học từ đàn em, sợ bị nhìn là “người giỏi mà lại không biết”. Nhưng tri thức trong nghề thì cứ đổi mới mỗi ngày. Người chịu vơi bớt cái tôi một chút để học lại, lại chính là người đi xa nhất.
2. Chăm chỉ thôi chưa đủ — phải biết dùng công cụ làm đòn bẩy
Thế hệ chúng tôi quen làm mọi thứ bằng tay. Giáo án ghi vào sổ, bài tập lưu trong điện thoại, mỗi học viên là một tin nhắn gửi tay, tra cứu kiến thức là lật từng tài liệu. Cách đó tạo ra chiều sâu thật, tôi không phủ nhận. Nhưng nó ngốn rất nhiều thời gian và gần như không thể mở rộng.
Trong khi đó, các bạn trẻ lớn lên cùng Internet nên tiếp cận mọi thứ rất nhanh: cần bài tập thì tra ngay, cần kiến thức giải phẫu thì hỏi trợ lý AI, cần ghi chú và theo dõi tiến bộ học viên thì đã có ứng dụng quản lý lo. Nhờ vậy, một người trẻ biết dùng công cụ có thể chăm sóc cả trăm học viên cùng lúc, mà vẫn còn thời gian dành cho chuyên môn. Không phải vì họ giỏi hơn — mà vì họ biết để công cụ gánh bớt phần việc chân tay.
Ở đây có một từ đáng để dừng lại: đòn bẩy — dùng một lực nhỏ để tạo ra kết quả lớn. Người gánh nước bằng đôi vai và người lắp một đường ống dẫn nước, ai rồi cũng có nước dùng. Nhưng một người mãi mãi mỏi vai, còn người kia rảnh tay để đi xa hơn. Tôi đã nói khá kỹ về chuyện này trong bài ứng dụng AI và tự động hoá cho huấn luyện viên Yoga, anh chị quan tâm có thể đọc thêm.
3. Coi việc học là khoản đầu tư, không phải chi phí
Thế hệ trước thường thích tự mò mẫm, với niềm tin “tự học mới vững”. Tinh thần tự lực ấy rất đáng quý. Nhưng trong thời đại này, người biết tìm đúng người để học có thể rút ngắn năm năm xuống còn vài tháng. Các bạn trẻ dám bỏ tiền đi học, dám theo một người dẫn đường, dám liên tục nâng cấp bản thân.
Người dẫn đường ấy, ta hay gọi là mentor — một người đi trước, đã từng vấp đúng những hòn đá mà ta sắp vấp. Tự mình băng rừng tìm lối thì cũng tới đích, nhưng cái giá phải trả là thời gian và những cơ hội trôi qua trong lúc ta còn loay hoay. Học, vì thế, không phải là một khoản chi tiêu mất đi — mà là cách ta mua lại thời gian của chính mình.
4. Không nặng nề chuyện “thầy – trò”
Nhiều anh chị đi trước mang trong mình một áp lực vô hình: “Mình là HLV Yoga, mình phải thật chuẩn mực, phải tròn trịa, không được để lộ điểm chưa hoàn hảo.” Còn các bạn trẻ thì nghĩ rất nhẹ nhàng: “Em chia sẻ điều em biết thôi.” Chính cách nghĩ đó khiến họ gần gũi, dễ tiếp cận và dễ quây tụ một cộng đồng quanh mình.
Họ không cố chứng minh mình giỏi, họ chỉ cố giúp người đối diện khoẻ hơn. Và điều thú vị là: chính sự chân thật, đôi khi còn vụng về ấy, lại khiến họ được yêu mến nhiều hơn cả những người hoàn hảo nhưng xa cách. Người học bây giờ không tìm một bức tượng để chiêm ngưỡng — họ tìm một người đồng hành để đi cùng.
5. Làm việc theo đội nhóm và biết “mượn lực”
Thế hệ trẻ bước vào nghề trong một bối cảnh mà mọi thứ đều hướng tới hợp tác. Họ không cố ôm hết một mình. Khi tổ chức một sự kiện Yoga, họ chia vai rất rõ: người lo truyền thông, người lo tuyển sinh, người dạy chính, người chăm sóc học viên, người lo hậu cần, người giữ lại hình ảnh và khoảnh khắc. Mỗi người một mảnh, ghép lại thành một tập thể mạnh. Nhờ vậy họ tổ chức được những buổi workshop (buổi thực hành chuyên đề) hàng trăm người, dựng được trung tâm Yoga có tổ chức ngay từ những bước đầu.
Trong khi đó, phần lớn anh chị thế hệ trước đã quen lối làm việc một mình: tự dạy, tự lo học viên, tự lo truyền thông, tự lo tất cả. Cách ấy cho cảm giác an toàn, nhưng cũng giam quy mô của mình lại và khiến mình luôn trong trạng thái quá tải. Tôi vẫn hay ví chuyện này với một chiếc thuyền rồng: một tay chèo thật khoẻ cũng không thể đưa thuyền đi nhanh bằng mười tay chèo cùng một nhịp. Người trẻ đi nhanh không phải vì họ mạnh hơn — mà vì họ biết dựa vào sức của nhiều người để cùng đi xa.
6. Học – thử – sai – làm lại thật nhanh
Điều tôi thật lòng ngưỡng mộ ở thế hệ trẻ là tốc độ thích nghi. Họ ít sợ hãi, ít bận tâm người khác nghĩ gì. Sai thì sửa, làm chưa đẹp thì làm lại. Không ai đứng đó chấm điểm họ, và quan trọng hơn, họ cũng không tự chấm điểm chính mình. Họ cứ làm, rồi để kết quả lên tiếng thay.
Còn nhiều anh chị 7x, 8x lại bị một nỗi sợ rất con người níu lại — nỗi sợ “mất hình ảnh”. Sợ quay video chưa mượt, sợ nói chưa hay, sợ một bình luận trái chiều. Thế là cứ chần chừ mãi ở vạch xuất phát. Nhưng có một sự thật hơi phũ: khán giả không nhớ người làm hoàn hảo, họ nhớ người dám bắt đầu và kiên trì xuất hiện.
7. Thương hiệu thời nay không thuộc về người giỏi nhất, mà về người hiện diện nhiều nhất
Đây có lẽ là điều khiến tôi trăn trở nhất. Rất nhiều HLV lớn tuổi giỏi hơn, chuẩn hơn, hiểu sâu hơn lớp trẻ rất nhiều — nhưng lại ít xuất hiện, ít cởi mở, ít chia sẻ. Còn các bạn trẻ thì lên hình mỗi ngày, chia sẻ điều thật mỗi ngày, chạm tới người học mỗi ngày. Và trong thời đại này, người xuất hiện đều đặn nhất lại là người được nhớ tới nhiều nhất.
Tôi nói điều này từ chính trải nghiệm của mình. Đã có giai đoạn tôi tin rằng chỉ cần dạy thật giỏi là đủ, người ta khắc tìm tới. Nhưng phải đến khi tôi chịu bước ra, đều đặn chia sẻ kiến thức trên kênh YouTube — nơi giờ đã có gần một triệu người theo dõi — tôi mới thấm rằng chuyên môn và sự hiện diện là hai chuyện khác nhau. Mùa dịch 2020–2021, khi mọi phòng tập đóng cửa, chính thói quen hiện diện đều đặn trên không gian số đã giữ cho tôi và học viên không rời nhau. Nếu bạn muốn một lộ trình cụ thể để bắt đầu, tôi đã viết riêng một bài về 10 việc một HLV Yoga nên làm ngay để không bị bỏ lại phía sau.
Gửi thế hệ 7x, 8x: bạn không thua, bạn chỉ đang chạy “phần mềm cũ” trên một “chiếc máy mới”
Nếu bạn đã đọc đến đây, tôi muốn nói với bạn một điều rất thật lòng: bạn không hề thua thế hệ trẻ. Bạn chỉ đang dùng “phần mềm cũ” trong một “chiếc máy mới” mà thôi. Chỉ cần bạn chịu cập nhật một chút, mở lòng với công nghệ một chút, và cho phép mình học lại từ đầu một chút — bạn hoàn toàn có thể đi xa hơn rất nhiều so với các bạn trẻ hôm nay.
Bởi thứ mà thế hệ trẻ còn đang phải gom góp — chuyên môn, kỹ năng, chiều sâu trải nghiệm — thì bạn đã có sẵn từ rất lâu. Việc còn lại chỉ là nâng cấp cách tiếp cận. Thế hệ trẻ đang đi rất nhanh, nhưng người đi trước, nếu chịu thích nghi, sẽ không bao giờ bị bỏ lại.
Trong Yoga, người linh hoạt nhất không phải là người trẻ hơn, mà là người mềm mại nhất trong tư duy.
Nếu bạn là một huấn luyện viên đang muốn làm mới cách làm nghề — từ chuyên môn cho tới cách xây dựng hình ảnh và thương hiệu cá nhân — thì đó cũng chính là điều tôi và đội ngũ Học viện Yoga T.Kim đang đồng hành cùng các học viên trong khoá đào tạo Huấn luyện viên Yoga 200H. Bạn có thể nhắn cho chúng tôi qua hotline 0329 524 868 để được tư vấn lộ trình phù hợp với mình.
Câu hỏi thường gặp về thương hiệu cá nhân HLV Yoga
HLV Yoga lớn tuổi có nên học lại từ đầu về công nghệ và thương hiệu cá nhân không?
Rất nên, nhưng “học lại” ở đây không phải là vứt bỏ những gì mình đã có. Chuyên môn và chiều sâu trải nghiệm của bạn vẫn là nền tảng quý nhất. Điều cần bổ sung chỉ là lớp kỹ năng mới: dùng công cụ, hiện diện trên không gian số và cách kể câu chuyện nghề của mình. Bạn đang nâng cấp “phần mềm”, chứ không thay “phần cứng”.
Xây dựng thương hiệu cá nhân cho HLV Yoga nên bắt đầu từ đâu?
Hãy bắt đầu từ việc chia sẻ đều đặn điều bạn đã biết — một mẹo nhỏ về tư thế, một lưu ý an toàn khi tập, một câu chuyện học viên. Không cần hoàn hảo, chỉ cần thật và đều. Sự hiện diện liên tục quan trọng hơn một video thật bóng bẩy nhưng năm thì mười hoạ mới có một.
Tôi không giỏi quay dựng video thì làm thương hiệu kiểu gì?
Kỹ thuật quay dựng có thể học dần, hoặc “mượn lực” từ người khác trong đội nhóm. Điều khán giả thật sự cần là giá trị và sự chân thật của bạn, chứ không phải hiệu ứng. Rất nhiều nội dung được yêu mến chỉ quay bằng một chiếc điện thoại, trong một góc phòng tập quen thuộc.
Học viện Yoga T.Kim có hỗ trợ huấn luyện viên xây dựng thương hiệu không?
Có. Bên cạnh chuyên môn Yoga phục hồi, lộ trình đào tạo còn đồng hành cùng học viên ở phần định hình hình ảnh và cách làm nghề trong thời đại số. Anh chị quan tâm có thể tham khảo khoá Huấn luyện viên Yoga 200H hoặc gọi hotline 0329 524 868.
— Đặng Kim Ba, một người thuộc thế hệ 8x đời cuối, vẫn đang học lại mỗi ngày.
Phần nền của thương hiệu cá nhân là uy tín, và tôi nói kỹ về nó trong bài bốn chữ vàng dựng uy tín.
