Năm 2022, ngay sau Tết, anh Kim Ba ngồi trên chuyến xe băng qua đèo Mã Pí Lèng, và người khiến anh nhớ mãi buổi chiều hôm đó không phải vách đá nghìn mét — mà là một cô gái Hà Giang tên Bùi Thu Thuỷ. Bên trái là vách đá. Bên phải là khoảng không mà nếu nhìn xuống đủ lâu, người ta thường bắt đầu thở cạn. Cả đoàn Eagle dừng lại ở một khúc cua hẹp, ai cũng im — cái im của người chưa biết tiếp theo sẽ ra sao.
Lúc đó, một người phụ nữ đứng ở mép đường. Không tờ giấy ghi chú, không micro, không sân khấu. Cô nhìn từng người một — không nói nhiều, chỉ hỏi đúng câu cần hỏi, rồi ra hiệu cho đoàn tiếp tục. Khúc cua qua đi êm hơn anh tưởng.
Cái làm anh nhớ mãi là cách người phụ nữ ấy đứng giữa chỗ chênh vênh — lặng lẽ, tỉ mỉ, chắc chắn như thể cô đã đứng ở đây cả nghìn lần trước. Người phụ nữ đó là Bùi Thu Thuỷ.
Bùi Thu Thuỷ là ai — từ giảng đường kinh tế đến chân núi đá
Người như thế nào thì sẽ chọn từ bỏ con đường đã học để về núi?
Bùi Thu Thuỷ sinh năm 1994, lớn lên ở Hà Giang — cái vùng đất mà người ngoài thường chỉ biết qua ảnh mùa hoa tam giác mạch hoặc những khung hình cao nguyên đá rợn ngợp. Cô rời nơi đó đi Hà Nội, học ngành Kiểm toán chất lượng cao tại Đại học Kinh tế Quốc dân — một ngành vốn ít gợi liên tưởng đến ngựa thồ, đèo đá và đêm ngủ nhà sàn.
Nhưng Thuỷ không phải người học để thi. Những năm sinh viên, cô làm đủ nghề — không phải vì thiếu tiền, mà vì cô muốn hiểu người. Trong số các nơi cô đặt chân qua, có thực tập tại khách sạn chuẩn quốc tế Hilton — nơi chuẩn dịch vụ không đo bằng nụ cười nhân viên, mà bằng việc khách không bao giờ phải hỏi hai lần cho cùng một điều. Cô học điều đó không phải từ giáo trình, mà từ chính cái áp lực phải nhớ tên khách, nhớ sở thích, nhớ một người hôm qua gọi cà phê không đường — hôm nay đừng mang đường ra bàn.
Năm 2017, Thuỷ trở về Hà Giang. Không phải vì không tìm được việc, mà vì cô biết mình muốn làm gì hơn — và muốn làm điều đó ở nơi mình hiểu đất, hiểu người, hiểu từng hướng gió đổi mùa trên vùng cao nguyên đá.
Và cô sáng lập Jasmine Hà Giang — thương hiệu du lịch trải nghiệm mà ngày nay dẫn khách qua hành trình Hà Giang loop: Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mã Pí Lèng, sông Nho Quế. Không chỉ chở khách qua danh thắng, mà để khách được chạm tay vào vùng đất đó — theo nghĩa đen.
Khởi nghiệp từ một nhà sàn mượn — và ba chiếc xe máy bị lừa mất
Điểm xuất phát năm 2017 của Thuỷ và chồng không có gì nhiều: một nhà sàn mượn và ba chiếc xe máy.
Không bao lâu sau, cả ba chiếc xe bị lừa mất.
Không phải mất theo nghĩa bóng. Là mất thật — ba chiếc xe, nguồn vốn chính để vận hành tour, biến mất khỏi tay họ trong đúng giai đoạn mới bắt đầu, khi chưa có gì để dựa lưng vào. Theo Thuỷ chia sẻ, phải mất ba tháng và nhiều tiền, hai vợ chồng mới chuộc lại được.
Ba tháng là thời gian đủ để một người bình thường tự hỏi có nên tiếp tục không.
Thuỷ không gục. Khi xe về tay, thay vì thu hẹp lại, cô làm điều ngược: đưa căn nhà sàn lên mạng, mở ra cho khách quốc tế. Không có nhiều thứ để chào ngoài bản thân ngôi nhà, vùng đất xung quanh và cái cách cô biết chăm sóc người từ những ngày thực tập Hilton. Thế là đủ.
Khách đến. Rồi khách kể lại với người khác. Từ đó, Jasmine Hà Giang dựng nên — không từ vốn lớn, mà từ uy tín được tích từng chuyến đi.
“Anh không biết Thuỷ từng mất ba chiếc xe cho đến khi nghe cô kể. Cái đáng chú ý không phải chuyện mất xe — mà là cô kể chuyện đó như kể một sự kiện đã qua, bình thường như nói về thời tiết Hà Giang. Người không gục thì không cần kịch tính hoá cái lúc mình suýt gục.”
— HLV Yoga Đặng Kim Ba
Đó là phần nền của Jasmine Hà Giang mà người ngoài nhìn vào ít thấy: không phải một thương hiệu du lịch được xây bằng thuận lợi, mà bằng cái quyết định ở lại sau khi mọi thứ bắt đầu sai.
Eagle Camp, Tây Tạng — và lần anh Kim Ba bắt đầu đọc được con người Thuỷ
Có những người gặp rồi quên. Có những người gặp rồi nhớ mãi, không phải vì họ nói điều gì lớn lao, mà vì họ làm điều gì đó rất nhỏ — nhưng nhất quán đến mức không thể giả vờ được.
Anh Kim Ba gặp Bùi Thu Thuỷ lần đầu ở Eagle Camp — khoá học mà cả hai cùng tham gia, cũng chính là nơi anh quen Khoa Bùi, một người bạn truyền cảm hứng khác. Trong một cộng đồng toàn người đang tìm kiếm điều gì đó lớn hơn cho bản thân, Thuỷ không nổi bật vì phát biểu hay. Cô nổi bật vì lắng nghe kỹ hơn người khác.
Rồi năm 2025, cùng đoàn Eagle, họ lên đường vào Tây Tạng. Gần 29 ngày, hành trình tự lái xuyên qua những con đường cao hơn mây. Đường dài không nói dối — áp lực đủ lớn thì con người hiện ra thật hơn bất kỳ buổi giới thiệu bản thân nào. Anh Kim Ba nhìn thấy Thuỷ trong những buổi chiều cả đoàn mệt, nhìn thấy cô quan tâm từng người mà không cần ai nhắc. Không phải quan tâm vì lịch sự. Là quan tâm vì thói quen đã ngấm vào người từ lâu — cái thói quen của người quen chăm lo người khác trước khi chăm lo mình.
Ai đã từng ngồi vào bàn ăn mà Thuỷ nấu cho đoàn sẽ hiểu điều đó. Không phải bữa ăn hào phóng theo kiểu cho thật nhiều để lấy lòng. Là bữa ăn tỉ mỉ — từng món hợp khẩu vị, từng người được để ý một chút. Người nấu ăn như vậy thì tổ chức tour cũng như vậy. Nhất quán từ trong ra ngoài.
Bùi Thu Thuỷ và nghệ thuật tạo ra khoảnh khắc — không phải tour
Trước khi nói đến hành trình, Thuỷ hỏi về con người.
Không phải hỏi cho có. Hỏi thật. Say xe không? Đã từng đi đèo chưa? Sức khoẻ dạo này thế nào? Đến Hà Giang để tìm gì — để chụp ảnh, để trốn, hay để gặp điều gì đó chưa đặt được tên? Chỉ sau khi nghe xong, Thuỷ mới bắt đầu thiết kế lộ trình. Không phải lộ trình chuẩn in sẵn trong brochure — lộ trình cho người này, đoàn này, thời điểm này.
Jasmine Hà Giang dẫn khách qua vòng loop quen thuộc: Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mã Pí Lèng, sông Nho Quế. Nhưng không phải ai cũng đi cùng một nhịp. Người không quen đèo có đội easy rider bản địa — những người đã chạy qua từng khúc cua đó không biết bao nhiêu lần, không phải vì họ gan dạ hơn, mà vì họ biết đường như biết hơi thở của mình. Khách ngồi sau, nhìn vách đá, nhìn mây, không phải lo gì về tay lái. Thuỷ không giấu rủi ro. Đèo vẫn là đèo, thời tiết vẫn có thể đổi. Cô nói thẳng điều đó trước khi đoàn lên đường — không phải để doạ, mà để người đi hiểu họ đang chọn cái gì. Cô không hứa “an toàn tuyệt đối”, vì cô biết lời hứa đó không thật.
Và rồi có những khoảnh khắc chỉ Thuỷ mới nghĩ ra cách tạo.
Khách Tây — người đến từ những thành phố mà thức ăn xuất hiện trong túi giấy, không ai biết nó đến từ đâu — bỗng một ngày cầm liềm đứng giữa ruộng lúa Hà Giang. Tay run một chút. Không biết góc nào. Thuỷ hoặc người bản địa đứng cạnh, chỉ nhẹ. Rồi tiếng lúa ngã xuống. Rồi một cái cười — không phải cười cho camera, cười thật vì vừa làm được thứ mình tưởng chỉ nhìn qua ảnh. Cùng ngày hoặc hôm khác, bàn tay đó lại xuống đất, đặt một cây non vào hố đất đỏ, lấp lại, nhìn quanh đồi.
Đó không phải tiết mục. Đó là bài học — về rừng, về đất, về thứ con người lấy đi và thứ có thể trả lại.
Dự án Thuỷ đặt tên là Plant Today – Green Tomorrow, còn khách quốc tế gọi nó là I Left My Tree in Ha Giang. Theo Thuỷ chia sẻ, hơn 5.000 cây đã được trồng. Không phải 5.000 cây trong một chiến dịch — từng cây một, từng đoàn khách một, từng bàn tay một. Mục tiêu Thuỷ nhắm tới là 1 triệu cây phủ xanh những đồi trọc vùng núi đá. Một con số nghe có vẻ xa. Nhưng người bắt đầu từ một nhà sàn mượn và ba chiếc xe máy thì biết rằng số lớn cũng chỉ là tổng của những thứ nhỏ được làm đủ lâu.
“Anh quan sát Thuỷ tổ chức cả chuyến đi Hà Giang — không phải để học tour, mà để hiểu tại sao người ta nhớ mãi. Hoá ra Thuỷ không tạo ra kỷ niệm cho khách. Cô tạo ra điều kiện để khách tự có kỷ niệm của riêng mình. Khác nhau hoàn toàn.”
— HLV Yoga Đặng Kim Ba
Đó là thứ Thuỷ học được không từ sách giáo khoa nào: rừng không phục hồi vì một người trồng nhiều — rừng phục hồi vì nhiều người hiểu tại sao cần trồng. Jasmine Hà Giang không chỉ đưa khách đến núi đá. Cô đưa họ vào trong mối quan hệ với vùng đất đó — bằng bàn tay, bằng mồ hôi, bằng một cây non họ tự tay đặt xuống và biết rằng nó vẫn còn đó sau khi họ về.
Hà Giang 2022 — bài học tổ chức sự kiện anh Kim Ba không ngờ sẽ học từ một chuyến đi
Năm 2022, ngay sau Tết, Thuỷ cùng chồng — anh Tuấn — thay nhau tự lái xe dẫn đoàn Eagle đi Hà Giang. Anh Kim Ba ngồi trên xe, nhìn ra ngoài cửa kính — nhưng mắt không chỉ nhìn núi.
Anh nhìn Thuỷ làm việc.
Chuyến ấy vừa qua Tết, cái lạnh cao nguyên đá còn cắt da. Hai vợ chồng Thuỷ đưa cả đoàn đi qua những nơi đẹp nhất Hà Giang: lên cột cờ Lũng Cú nơi địa đầu Tổ quốc, xuống dòng Nho Quế xanh như ngọc, rồi ngược lên tận cột mốc nơi thượng nguồn con sông ấy — chỗ mà rất ít đoàn khách từng đặt chân tới. Có người trong đoàn liều mình tắm dưới dòng Nho Quế giữa cái lạnh chỉ hai độ, để rồi cả đời không quên. Và một buổi sáng tỉnh dậy ở Mèo Vạc, sương giăng kín lối, trời xanh, mây quyện vào núi như một cảnh phim — thứ khung cảnh mà Thuỷ biết chính xác nên đưa đoàn đến vào lúc nào để kịp bắt lấy.
Không phải Thuỷ đứng trước micro giải thích địa danh. Không phải Thuỷ cầm bản đồ chỉ đường. Thuỷ đi từng người một trước khi cả đoàn lên xe buổi sáng — hỏi đêm qua ai ngủ không ngon, ai thấy người chưa ổn, ai muốn đi chậm hơn qua đèo. Rồi Thuỷ sắp xếp lại — nhẹ đến mức người ngoài không biết là đã có sự xáo trộn.
Đến điểm dừng, Thuỷ không kể thay khách. Cô đặt người ta vào đúng chỗ, đúng thời điểm — rồi lùi lại. Để tự khách nhìn ra vách đá, tự khách cầm liềm gặt lúa, tự khách trồng cây xuống đất đỏ. Thuỷ không chen vào giữa người và trải nghiệm. Cô chỉ dọn đường cho cuộc gặp gỡ đó xảy ra.
Anh Kim Ba nhận ra điều gì đó lúc đứng nhìn một khách Tây đứng giữa ruộng lúa, tay cầm bó lúa vừa tự tay gặt, cười không nói được gì. Thuỷ tạo ra khoảnh khắc đó — nhưng cô không đứng trong ảnh.
Anh mang bài học đó về Hải Phòng.
Festival Yoga Hoa Phượng, Thử thách Yoga Chào Mặt Trời — từng sự kiện sau chuyến đi Hà Giang, anh bắt đầu hỏi khác đi. Không phải “chúng ta sẽ dạy gì hôm nay” mà là “người tham dự đến với tâm trạng nào, họ cần được sống trong điều gì”. Địa điểm, tiết mục, âm thanh — đó là phần người khác nhìn thấy. Phần anh học từ Thuỷ là phần xảy ra trước đó: hiểu từng người trước khi họ đặt chân vào không gian.
“Anh không học kỹ thuật tổ chức tour từ Thuỷ. Anh học cách một người không tách rời bản thân khỏi công việc mình làm.”
— HLV Yoga Đặng Kim Ba
Người tạo ra trải nghiệm thật không cần đứng ở trung tâm. Họ chỉ cần biết — rất rõ — người trước mặt mình cần gì.
Bùi Thu Thuỷ của đời thường — Min, bếp lửa, và Jasmine
Cuối ngày dẫn đoàn về, Thuỷ không ngồi tổng kết doanh thu. Cô vào bếp.
Những ai từng ăn bữa do Thuỷ nấu cho đoàn khách đều nhớ — không phải vì đặc biệt cầu kỳ, mà vì tỉ mỉ theo cách chỉ người thực sự muốn người khác no và vui mới làm được. Nhìn công thức một lần là làm lại được — đó là cách Thuỷ nấu. Nhưng Thuỷ không nấu theo công thức. Cô nấu theo người đang ngồi chờ.
Cùng bàn tay đó, về nhà cô nấu bữa cho Min — con trai nhỏ của hai vợ chồng. Chồng Thuỷ gánh Jasmine từ những ngày đầu tiên, từ hồi ba chiếc xe máy chưa chuộc về, từ hồi căn nhà sàn mượn còn chưa có tên. Gia đình không phải phông nền của câu chuyện khởi nghiệp — gia đình là lý do câu chuyện còn tiếp tục.
Jasmine Hà Giang không phải công ty Thuỷ làm chủ. Đó là cách Thuỷ chọn sống — ở lại vùng núi này, làm nghề này, với những người này. Min lớn lên trong không khí đó: mẹ dẫn khách qua đèo, ba giữ nhà, bữa tối vẫn có người nấu.
Người tạo ra trải nghiệm đẹp cho người lạ thường là người biết chăm chút những điều nhỏ nhặt nhất ở nhà. Thuỷ nhất quán theo cách đó — từ trong ra ngoài, từ bếp ăn đến đèo núi, từ Min đến người khách Tây lần đầu đến Hà Giang.
Nếu muốn đặt chân vào hành trình Thuỷ tạo ra, có thể bắt đầu tại trang giới thiệu Bùi Thu Thuỷ của Jasmine Hà Giang. Còn nếu bạn quan tâm tới hành trình Yoga phục hồi của anh Kim Ba, có thể xem thêm trang giới thiệu Đặng Kim Ba hoặc các khóa học Yoga phục hồi.
Câu hỏi thường gặp về Bùi Thu Thuỷ và Jasmine Hà Giang
Bùi Thu Thuỷ là ai?
Bùi Thu Thuỷ sinh năm 1994, người Hà Giang, tốt nghiệp ngành Kiểm toán chất lượng cao Đại học Kinh tế Quốc dân. Năm 2017, cô cùng chồng khởi nghiệp du lịch trải nghiệm tại Hà Giang gần như tay trắng — một nhà sàn mượn và ba chiếc xe máy — rồi dựng nên thương hiệu Jasmine Hà Giang.
Jasmine Hà Giang cung cấp dịch vụ gì?
Jasmine Hà Giang tổ chức tour trải nghiệm theo hành trình Hà Giang loop — qua Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mã Pí Lèng, sông Nho Quế. Điểm đặc trưng là đội easy rider bản địa dẫn đường cho khách không tự lái, và các hoạt động trực tiếp như tự tay trồng cây, gặt lúa. Thông tin tại tourshagiang.com.
Dự án “Plant Today – Green Tomorrow” của Bùi Thu Thuỷ là gì?
Đây là dự án trồng cây do Thuỷ khởi xướng, cho phép khách du lịch — gồm cả khách quốc tế — tự tay trồng cây thật tại Hà Giang trong mỗi hành trình. Tên quốc tế là “I Left My Tree in Ha Giang”. Theo Thuỷ chia sẻ, đến nay hơn 5.000 cây đã được trồng; mục tiêu hướng tới 1 triệu cây phủ xanh đồi trọc vùng núi.
Chuyên gia Yoga Đặng Kim Ba học được điều gì từ Bùi Thu Thuỷ?
Sau chuyến đi Hà Giang năm 2022 do Thuỷ dẫn đoàn Eagle, HLV Yoga Đặng Kim Ba nhận ra cách Thuỷ tổ chức trải nghiệm — hỏi từng người trước khi lên đường, để khách tự gặp trải nghiệm thay vì được kể lại. Anh áp dụng tư duy đó vào các sự kiện yoga của mình: hiểu người tham dự cần gì trước khi họ đặt chân vào không gian, không chỉ thiết kế tiết mục.
